Bij Klein Alkmaar geloven we dat de ontwikkeling van een kind al begint lang voordat het naar school gaat. Juist in de eerste levensjaren worden belangrijke stappen gezet die van invloed zijn op gezondheid, zelfvertrouwen, veerkracht en kansen voor de toekomst. Pedagogisch professionals spelen daarin een onmisbare rol. In deze blog deelt Michelle, bestuurder van Klein Alkmaar, haar visie op de impact van kinderopvang en de bijzondere bijdrage die pedagogisch professionals iedere dag leveren. Over de kracht van de eerste 1.000 dagen, het belang van een veilige en stimulerende omgeving én waarom zij zo trots is op de mensen die dagelijks bouwen aan de toekomst van kinderen.
Wanneer mensen mij vragen waarom ik zo trots ben op Klein Alkmaar, denk ik niet als eerste aan opvanguren, wet- en regelgeving of organisatievraagstukken. Ik denk aan een baby die een eerste lach deelt in de armen van een pedagogisch professional. Aan een dreumes die wordt aangemoedigd om zijn eerste stapjes te zetten. Aan een peuter die leert delen, troosten en samen spelen. En aan BSO-kinderen die vriendschappen voor het leven sluiten. Want juist daar, in die kleine dagelijkse momenten, gebeurt telkens iets groots.
Waarom de eerste 1.000 dagen ertoe doen
Wetenschappers zijn het er steeds meer over eens: de eerste 1.000 dagen van een mensenleven, vanaf de zwangerschap tot ongeveer de tweede verjaardag, zijn bepalend voor de rest van het leven. In deze periode ontwikkelen hersenen zich sneller dan ooit. De basis voor gezondheid, zelfvertrouwen, veerkracht, taalontwikkeling en sociale vaardigheden wordt gelegd. Hoe sterker die basis, hoe groter de kans op een gezond, gelukkig en kansrijk leven.
Onderzoek van onder andere TNO, het Amsterdam UMC en het programma Kansrijke Start laat zien dat juist in deze vroege levensfase de fundamenten worden gelegd waarop kinderen hun verdere ontwikkeling bouwen. Wat in deze periode gebeurt, werkt vaak nog jarenlang door in gezondheid, welzijn, leervermogen en kansen later in het leven. Dat onderstreept voor mij keer op keer hoe waardevol ons werk is.
Als bestuurder van Klein Alkmaar zie ik dagelijks pedagogisch professionals die met aandacht, betrokkenheid en vakmanschap klaarstaan voor kinderen en hun ouders. Mensen die vaak bescheiden zijn over wat zij doen, terwijl zij juist iedere dag opnieuw bijdragen aan een veilige basis waarin kinderen kunnen groeien, ontdekken en zichzelf kunnen zijn.
Misschien juist omdat zij zo gericht zijn op de ander… Op het kind dat aandacht nodig heeft. Op de ouder die behoefte heeft aan een luisterend oor. Of op de collega die hulp kan gebruiken.
Pedagogisch professionals behoren wat mij betreft tot de meest dienstbare professionals die er zijn. Ze kiezen niet voor dit vak vanwege status of erkenning. Ze kiezen ervoor omdat ze willen bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen. Omdat ze een rol willen spelen in het leven van een ander.
Wat mij steeds weer opvalt, is dat zij hun impact vaak onderschatten. Alsof het vanzelfsprekend is om dagelijks een veilige omgeving te creëren waarin kinderen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. Alsof het normaal is om ouders te ondersteunen in één van de meest bepalende periodes van hun leven. Maar dat is het niet.
Achter die bescheidenheid schuilt een enorme professionaliteit, betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Elke dag opnieuw investeren zij in het welzijn, de ontwikkeling en het geluk van kinderen. Wanneer je hen vraagt wat zij doen, zeggen ze vaak eenvoudig: “Ik werk met kinderen.” Maar eigenlijk doen zij veel meer dan dat. Zij bouwen mee aan de toekomst. Een verantwoordelijkheid die verder gaat dan opvang.
Kinderopvang wordt in Nederland nog te vaak gezien als een praktische voorziening voor werkende ouders. Natuurlijk vervullen we die belangrijke rol. Maar kinderopvang is zoveel meer dan dat. Het is een ontwikkelomgeving.
Een plek waar kinderen zich veilig voelen, waar zij relaties leren aangaan, hun eerste woorden oefenen, zelfstandig worden en ontdekken wie zij zijn. Een plek waar kinderen gezien worden. En gezien worden is misschien wel één van de belangrijkste voorwaarden om te kunnen groeien.
Bij Klein Alkmaar geloven we dat ontwikkeling begint bij vertrouwen. Daarom investeren we in vaste gezichten, sterke teams en een omgeving waarin zowel kinderen als collega’s zich gezien en gewaardeerd voelen. Want wanneer onze pedagogisch professionals de ruimte krijgen om vanuit hun vakmanschap te werken, profiteren kinderen daar iedere dag van.
Niet voor niets liet Nobelprijswinnaar James Heckman zien dat investeringen in jonge kinderen de grootste maatschappelijke opbrengst opleveren. Hoe eerder kinderen een veilige, stimulerende omgeving krijgen waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen, hoe groter het positieve effect gedurende hun verdere leven.
De impact van kinderopvang op de ontwikkeling van kinderen
In Nederland praten we terecht veel over onderwijs. Onderwijs is van onschatbare waarde. Maar de ontwikkeling van kinderen begint niet op hun vierde verjaardag. Die begint veel eerder.
Een kind leert al vanaf de geboorte. Zelfs al voor de geboorte. Het leert vertrouwen, communiceren, onderzoeken, bewegen, samenwerken en emoties herkennen. Nog voordat een kind een schoolboek openslaat, heeft het al duizenden ervaringen opgedaan die bepalend zijn voor hoe het leert en zich verder ontwikkelt. Daarom geloof ik dat we als samenleving nog veel meer winst kunnen behalen als we stoppen met denken in afzonderlijke systemen van kinderopvang en onderwijs.
Voor ouders bestaat die scheiding immers niet. Zij zien één kind dat groeit, leert en zich ontwikkelt. Hoe mooi zou het zijn wanneer kinderopvang en onderwijs nog meer samenwerken? Wanneer pedagogische en educatieve expertise elkaar versterken? Wanneer de doorgaande ontwikkellijn van een kind belangrijker wordt dan de grenzen van organisaties of sectoren? Dat maakt het niet alleen effectiever, maar vooral ook prettiger voor kinderen en hun ouders.
Juist daarom zoeken we bij Klein Alkmaar actief de samenwerking op. Want wanneer pedagogisch professionals, ouders en onderwijs elkaar versterken, ontstaat er een omgeving waarin kinderen optimaal kunnen ontwikkelen: sociaal, emotioneel, cognitief én fysiek.
Elke dag van betekenis zijn
Persoonlijk ben ik van mening dat we als sector een ander evenwicht moeten vinden tussen bescheidenheid en zichtbaar leiderschap in relatie tot de ontwikkeling van kinderen. Als ik één wens heb voor de toekomst van onze sector, dan is het dat we de prachtige bescheidenheid en dienstbaarheid van pedagogisch professionals blijven koesteren, maar daar ook iets aan toevoegen: een groter besef van de waarde van ons werk.
Elke dag ben ik opnieuw onder de indruk van de mensen die dit werk doen bij Klein Alkmaar. Mensen die met beide voeten op de grond staan, die zelden de aandacht opeisen en die hun bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen vaak kleiner maken dan dat deze in werkelijkheid is.
Juist daarom vind ik dat we als sector een betere balans mogen vinden tussen bescheidenheid en trots. Want de dienstbaarheid van pedagogisch medewerkers professionals is prachtig, maar mag nooit verhullen hoe belangrijk hun positie is in de ontwikkeling van kinderen.
Zij staan aan de basis van het vertrouwen, de veerkracht, de nieuwsgierigheid en de kansen van een volgende generatie. En wanneer we ons daarvan bewust zijn, kunnen we met recht zeggen: er zijn maar weinig beroepen waarmee je zo direct bijdraagt aan de ontwikkeling van een kind.
Wie kiest voor het vak van pedagogisch professional, kiest voor veel meer dan opvang. Je kiest ervoor om elke dag opnieuw bij te dragen aan vertrouwen, ontwikkeling en gelijke kansen voor kinderen.
En dat is misschien wel één van de mooiste verantwoordelijkheden die er bestaat. Dat maakt mij ongelofelijk trots op de mensen van Klein Alkmaar.
